Công ty cổ phần phân bón Bình Điền

1- Đạm (N): - Nitơ (N) là thành phần quan trọng cấu tạo nên tất cả các axit amin, các axit amin này tổng hợp nên tất cả các loại protein trong cơ thể thực vật (N chiếm 18% trọng lượng của protein). Protein tham gia cấu tạo nên chất nguyên sinh, các màng sinh học (membran), thành phần bắt buộc của hệ emzym - xúc tác cho mọi phản ứng trao đổi chất trong tế bào, là thành phần bắt buộc của phytocrom - một sắc tố thực vật điều chỉnh toàn bộ quá trình sinh trưởng liên quan đến ánh sáng. - N có mặt trong axit nucleic (AND, ARN) - là các chất quyết định đặc tính di truyền của mọi cơ thể, điều chỉnh sự sinh tổng hợp protein và quá trình phân chia tế bào. - N tham gia vào cấu trúc của vòng porphyril - là cấu tử cơ bản của phân tử chlorophyril, hệ xytocrom đóng vai trò quan trọng trong quang hợp và hô hấp. - N tham gia vào các chất kích thích sinh trưởng auxin, xytokinin… các vitamin B1, B2, B6…). Đạm giữ vai trò quan trọng đối với việc hình thành bộ rễ, thúc đẩy nhanh quá trình đẻ nhánh, nảy chồi và cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển thân lá. Thiếu đạm cây sinh trưởng còi cọc, trên lá già xuất hiện màu xanh lợt đến vàng nhạt, bắt đầu từ chóp lá, tiếp đó bị chết hoặc rụng tùy mức độ thiếu. Nếu thừa đạm cây thường có màu xanh xẫm, lá nhiều nhưng số rễ hạn chế, phát triển kém.
2- Vai trò của Lân (P) với cây trồng: - Lân tham gia vào thành phần của nhiều hợp chất hữu cơ phức tạp, mà quan trọng nhất là nulceoproteit - thành phần tất yếu của nhân tế bào, quyết định sự phân chia và sinh trưởng của tế bào thực vật. - Lân có mặt trong phosphatit, chất giữ vai trò quan trọng trong việc kiến tạo nên các màng sinh học (membran), có tác dụng rất lớn trong việc tạo thành tính thấm của tế bào và hình thành áp suất thẩm thấu. Quyết định việc hút nước, hút khoáng và việc trao đổi các chất của cây trồng. - Phitin [C₆H₆(OH₂PO₃)₆] là dạng phosphor dự trữ quan trọng của tế bào. - Cùng với vitamin, phospho tham gia tạo thành một số enzyme quan trọng trong trao đổi chất. - Tham gia vào ATP là hợp chất giàu năng lượng, hình thành trong quang hợp và hô hấp và sử dụng cho nhiều quá trình quan trọng như hút nước, hút khoáng, trao đổi, vận chuyển các chất đồng hóa… Do phospho cấu tạo nên nhiều hợp chất quan trọng nên giúp tăng tính chịu lạnh của cây trồng. Thúc đẩy sự phát triển của bộ rễ bằng việc tăng cường quá trình tổng hợp nên nhiều hợp chất hữu cơ quan trọng. P thúc đẩy mô phân sinh phân chia nhanh, cho nên tạo điều kiện cho cây phát dục (ra hoa) thuận lợi, ra hoa sớm. Phospho giúp quá trình vận chuyển các hợp chất đồng hóa về cơ quan dự trữ được thuận lợi, vì vậy giúp lúa chin sớm, hạt mẩy, cây ăn quả mẫu mã đẹp, tăng chất lượng trái, thúc đẩy sự tổng hợp đường của mía… Cây bị ngộ độc lân bị chết khô và đen đầu lá, chuyển màu ở lá non và xuất hiện vết nứt gãy ở lá già. Thiếu lân cây còi cọc, lá trưởng thành có màu xanh thẫm đến lam lục, rễ bị kìm hãm. Thiếu lân trầm trọng lá có vết tím, thân mảnh, chín chậm, hạt và quả phát triển kém.
3- Vai trò kali (K): Kali ở trong cây rất linh động dưới dạng K⁺. Mặc dù chưa phát hiện K trong các hợp chất hữu cơ của tế bào, nhưng có tác dụng quan trọng trong việc điều chỉnh mọi quá trình trao đổi chất và các hoạt động sinh lý của cây. - Kali điều chỉnh đặc tính lý hóa học của keo nguyên sinh chất qua đó làm giảm độ nhớt của chất nguyên sinh, tăng độ thủy hóa… ảnh hưởng đến tốc độ và chiều hướng của các quá trình diễn ra trong chất nguyên sinh. - Kali là nhân tố điều chỉnh sự đóng mở của khí khổng nên có tác dụng điều chỉnh sự trao đổi nước trong cây. Như khi lá mất nhiều nước, hàm lượng K⁺ trong tế bào khí khổng tăng lên làm khí khổng đóng lại, hạn chế sự mất nước. - Kali có ý nghĩa trong việc hình thành sức trương tế bào (điều khiển việc khép ở lá ở cây họ trinh nữ). Điều chỉnh sức trương của tế bào khí khổng làm cho khí khổng đóng mở. - Kali điều chỉnh dòng vận chuyển trong libe, tăng dòng vận chuyển các chất hữu cơ từ lá về tích lũy ở cơ quan kinh tế như củ, quả.. giúp củ, quả to chắc, mẫu mã đẹp, tăng chất lượng, làm tăng hiệu suất kinh tế của cây trồng. - Kali hoạt hóa hàng loạt các enzyme quan trọng giúp tổng hợp protein, xelluloza, tinh bột… Kali giúp cây quang hợp tốt hơn, thúc đẩy hình thành lignin, xellulo làm cây cứng cáp, chống chịu tốt hơn với sâu bệnh hại. Tăng tỷ lệ hạt chắc, hạn chế rụng quả, tăng độ lớn của quả, củ, tăng năng suất, độ ngọt và chất lượng nông sản. Thiếu kali cây bị úa vàng dọc mép lá, chóp lá chuyển màu nâu, các triệu chứng lan dần vào phía trong, từ chóp lá trở xuống. Cây phát triển chậm, còi cọc, thân yếu dễ bị đổ ngã. (Tham khảo: Giáo trình sinh lý thực vật, NXBNN Hà Nội 2000 - Hoàng Minh Tấn, Nguyễn Quang Thạch, Trần Văn Phẩm).

1. Bón phân hữu cơ kèm phân vô cơ Hầu hết các loại đất khi bón phân hữu cơ đều làm gia tăng đáng kể hiệu quả sử dụng phân đạm. Năng suất cây trồng cao nhất khi đạm từ nguồn hữu cơ chiếm 30-40% tổng lượng đạm đem bón. Bón 10 T phân chuồng kèm theo 70-90 kg N vô cơ (từ phân urê, DAP, SA) năng suất lúa cao hơn bón 100-120 kg N toàn phân vô cơ hoặc toàn hữu cơ. Bón phân hữu cơ kèm phân vô cơ không những làm tăng hiệu quả sử dụng phân vô cơ, ngược lại, phân vô cơ cũng làm tăng hiệu quả sử dụng phân hữu cơ. Trên nền phân vô cơ, hiệu lực 1 T phân chuồng đạt 53 – 89 kg thóc, trong lúc đó trên nền không có phân vô cơ, hiệu lực 1 T phân chuồng chỉ đạt 32-52 kg thóc.
2. Bón cân đối các nguyên tố trung lượng, vi lượng với đa lượng Đất giàu kali như ĐBSCL, phù sa ven sông thì chỉ cần bón N+P (cây sẽ tự cân đối K có trong đất). Đất nghèo kali như đất xám bạc màu, cát ven biển thì phải bón kali với N+P, mới phát huy hiệu quả của N và P, từ đó mới tăng năng suất và chất lượng nông sản. Ví dụ, chỉ bón N, P cho cam ở đất xám phù sa cổ thì năng suất chỉ đạt 64,8 tạ/ha, hàm lượng của axít Citric, đường Maltose, Glucose, Fructose lần lượt là 0,1 – 13,6 – 11,2 – 11,5 g/lít dịch quả. Nếu bón K kèm N, P năng suất đạt 72 – 94,8 tạ/ha, hàm lượng các chất trên tương ứng là 7,8 – 21,4 –13,9 – 13,6 g/l đất càng nghèo K, hoặc khi sử dụng N vào thì bón K càng quan trọng. Đất VN thường thiếu nhiều các chất trung và vi lượng do xói mòn, rửa trôi nhưng chủ yếu là do sử dụng các loại phân không có những nguyên tố này. Nếu dùng liên tục DAP, urê, lân nung chảy thì chắc chắn thiếu S. Đặc biệt trên đất nhẹ, nghèo hữu cơ, bón SA thì năng suất tăng từ 15-20% so với bón urê, nhất là với bắp, cà phê, đậu phộng, mía vì trong phân SA có tới 24% S. Sử dụng thường xuyên DAP, supe lân không dùng lân nung chảy, vôi xám (Dolomite) lần nào cũng dẫn đến đất thiếu Magiê. Do vậy, trên 1 thửa ruộng nên luân phiên dùng urê với SA, supe lân với lân nung chảy. Riêng vối xám và các phân bón lá chuyên cây nên sử dụng thường xuyên hàng năm, vì trong phân bón lá có đủ các nguyên tố vi lượng cân đối.
3. Bón cân đối theo mùa và kỳ sinh trưởng của cây Về kỳ sinh trưởng của cây trồng: Giai đoạn đầu khi cây còn bé rất cần lân để hình thành bộ rễ khoẻ mạnh, cần bón lót lân. Với cây lưu niên nên bón lân vào đầu chu kỳ sinh trưởng (bón sau thu hoạch, rửa cành, dọn vườn). Đạm cần suốt trong quá trình sinh trưởng nên chia bón nhiều lần và bón sớm vào các kỳ cây sinh cành lá mới, đâm chồi, đẻ nhánh. Bón đạm muộn làm cây đẻ lai rai, cây ăn trái mọc chồi lá mới không tập trung, bất lợi cho thu hoạch và dễ bị sâu bệnh. Kali làm cho cây chắc, khỏe và tham gia chuyển hóa vật chất trong quá trình quang hợp nên cần bón nhiều hơn khi cây đang mang trái, thúc nuôi quả hạt chắc, mẩy, ngon ngọt.
4. Bón cân đối theo loại đất Một việc làm rất khoa học là "Trả lại đất những gì cây lấy đi. Các tàn dư thực vật sau thu hoạch như lá mía, bã mía, lá cà phê, vỏ cà phê, rơm rạ … cần phải vùi lại trong đất đã sinh ra nó. Một điều cần thiết mà xưa nay nhà nông ta chưa quen làm, đấy là gửi mẫu đất đến các phòng phân tích đất đai để biết hàm lượng các chất trong đất ở mức nào, trên cơ sở đó mà xây dựng quy trình bón phân cân đối, khoa học và hiệu quả nhất. Sử dụng cá loại phân chuyên dùng là cách tốt nhất để bón phân cân đối, ví dụ: Với lúa ở các tỉnh phía Nam có Đầu Trâu TE-01 chuyên dùng bón thúc cây con và thúc đẻ nhánh, Đầu Trâu TE-02 chuyên dùng thúc đón đòng; Với bắp có Đầu Trâu CB1 chuyên dùng bón lót, Đầu Trâu CB2 chuyên dùng bón thúc 1, Đầu Trâu CB3 chuyên dùng bón thúc khi cây xoắn nõn chuẩn bị trỗ cờ; Với cây cà phê có Đầu Trâu Cà Phê; Với cây hồ tiêu co Đầu Trâu Hồ Tiêu…