Chính phủ yêu cầu huy động mọi nguồn lực dập tắt rầy nâu Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa có công điện số 267/TTg-NN gửi Bộ NN-PTNT, các Bộ ngành liên quan và UBND tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL chỉ đạo công tác chống dịch rầy nâu. Theo đó, để chủ động dập tắt rầy nâu và bệnh đạo ôn, Chính phủ chỉ đạo các cơ quan nói trên huy động mọi nguồn lực tại địa phương, phát động toàn dân tham gia chiến dịch dập tắt rầy nâu, cứu lúa theo chỉ đạo cụ thể của Bộ NN-PTNT và cơ quan BVTV tại địa phương; nghiêm cấm tổ chức, cá nhân lợi dụng dịch bệnh để tăng giá và bán thuốc giả, thuốc kém phẩm chất. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ NN-PTNT chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL tổ chức thực hiện vó hiệu quả công tác dập dịch, bệnh, nhất là các tỉnh đang bị nhiễm rầy nâu nặng; chỉ đạo các công ty kinh doanh thuốc BVTV cung ứng đầy đủ thuốc đặc hiệu để dập tắt dịch rầy nâu, bệnh đạo ôn và các đối tượng gây hại khác; hướng dẫn nông dân chuyển đổi mùa vụ sản xuất và sử dụng cơ cấu giống lúa phù hợp có năng suất, chất lượng cao ít có khả năng bị nhiễm rầy nâu, sâu bệnh… Triển khai các biện pháp cấp bách phòng trị rầy nâu Hôm qua 16/02/2006, Bộ NN-PTNT phối hợp với UBND TP Cần Thơ tổ chức hội nghị triển khai biện pháp cấp bách phòng trị rầy nâu vụ lúa Đông xuân ở ĐBSCL. Tham dự có các Viện, Trường, TTKN quốc gia, Cục BVTV, Cục Trồng trọt và lãnh đạo các Sở NN-PTNT, Chi cục BVTV các tỉnh, thành phố… Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Bùi Bá Bổng chủ trì và chỉ đạo hội nghị. Theo ý kiến của các nhà khoa học mật độ rầy nâu gia tăng từ đầu vụ đến nay do: 1/ Diện tích lúa vụ 3 nhiễm rầy còn khá nghiêm trọng, đặc biệt trên lúa mùa 2005 ở TPHCM, Long An chuyển sang lúa ĐX. 2/ Sự thay đổi thời tiết. Ngay từ vụ ĐX khu vực các tỉnh ĐBSCL có rất nhiều trận mưa làm cho cây lúa ở giai đoạn mạ bị chết. Ở những ruộng chết nhiều bà con sạ lại bằng lúa ăn và sạ dày là cơ hội để rầy nâu và đạo ôn bộc phát. 3/ Kỹ thuật sử dụng thuốc sai. Bà con phun không đúng lúc, đúng cách, đúng thuốc, đúng liều. 4/ Tết kéo dài, cảnh giác của nông dân kém. Bên cạnh đó thời gian gần đây gia tăng diện tích trồng các giống lúa chất lượng cao nhằm phục vụ cho xuất khẩu lại là những giống nhiễm. Dự đoán cuối tháng 2/2006 sẽ có một đợt rầy nâu nở rộ và đây là đợt cuối của trà lúa ĐX. PGS-TS Nguyễn Văn Huỳnh – Bộ môn BVTV, Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng (ĐHCT) nhận định: Nếu so sánh từ những đợt dịch rầy nâu từng bùng phát mạnh vào thế kỷ trước mà tôi có dịp tham gia chống dịch thì hồi ấy bà con nông dân mình còn ngơ ngác lắm. Nhưng trước hiện tượng rầy nâu tái xuất hiện, nguy cơ thành dịch ở một số tỉnh ĐBSCL hiện nay, qua hệ thống các ngành BVTV, Khuyến nông và nhất là sự hiểu biết kỹ thuật của nông dân thì không quá hoang mang. Do đó, các biện pháp phòng trị triển khai sắp tới sẽ nhanh và thuận tiện hơn. TS Mai Thành Phụng (Trung tâm Khuyến nông quốc gia) nhấn mạnh: Thời gian tới không nên lơ là thực hiện các biện pháp 3 giảm, 3 tăng và IPM, Bộ NN-PTNT cần có chiến lược chọn tạo giống lúa kháng rầy, kháng sâu bệnh. Thực tế cho thấy những vùng lúa nông dân dùng giống lúa xác nhận đều quản lý tốt dịch hại. Hiện thời nông dân vùng ĐBSCL dùng lúa xác nhận chưa quá 30% diện tích, do đó, phát triển hệ thống nhân giống 3 cấp là cần thiết. Quy hoạch vùng trồng lúa thơm, lúa xuất khẩu, có biện pháp quản lý dịch hại, tập huấn cho nông dân thì khi xuất hiện bệnh, nông dân sẽ xử lý tình huống tốt hơn. Hiện nay, trong hơn 1,2 triệu ha lúa đông xuân thì chỉ có hơn 200.000ha cần lưu ý. Các cán bộ khuyến nông và nông dân cần thăm đồng thường xuyên để có biện pháp xử lý sâu bệnh kịp thời. Khuyến nông sẽ yểm trợ kỹ thuật cho nông dân thực hiện các biện pháp tổng hợp “4 đúng”. Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Bùi Bá Bổng chỉ đạo, trước mắt thành lập ngay ban chỉ đạo phòng chống dịch rầy nâu ở ĐBSCL thuộc Bộ NN-PTNT. Song song đó, các địa phương thành lập ban chống dịch xuống tận cấp xã và tổ chống dịch cấp ấp. Trong 5 ngày tới, Cục BVTV phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia in gấp 1 triệu tờ rơi hướng dẫn nông dân cách phòng trị rầy nâu và bệnh đạo ôn, trung bình 1 ha lúa phải có 1 tờ rơi. Đồng thời thực hiện 1 đoạn phim về cách phòng trừ rầy nâu và bệnh đạo ôn để chuyển xuống cho các huyện chiếu và tuyên truyền cho bà con nông dân. Trong trường hợp dịch xảy ra trên diện rộng, Bộ NN-PTNT sẽ xin Chính phủ cho phép sử dụng quỹ dự trữ thuốc BVTV. Áp dụng biện pháp hóa học phòng trị rầy nâu hại lúa Sau Tết Nguyên Đán, nhiều trà lúa đông xuân sớm tiến hành thu hoạch, những con rầy nâu trưởng thành di trú đến các trà lúa đang làm đòng – trỗ, làm cho những trà lúa này gia tăng thêm mật số, một số nơi đã xảy ra cháy rầy cục bộ. Tình hình này làm cho nhiều bà con lo lắng khi mật số rầy càng lên cao, có nơi từ 5-15 con/tép lúa, mặc dù đã xịt rất nhiều loại thuốc nhưng mật số rầy vẫn không giảm đáng kể. Qua tình hình trên có thể tìm ra vài nguyên nhân khác làm tăng mật số rầy trong vụ đông xuân 2005-2006 cũng như có thể rút ra vài kinh nghiệm trong việc sử dụng thuốc hóa học trừ rầy. Do ốc bươu vàng gây hại lúc xuống giống nên một số nông dân có khuynh hướng sạ hơi dày, khi cây lúa ở vào giai đoạn trỗ với chiều cao khoảng 80cm và tán lá dày đặc thì việc diệt rầy ở gốc thông qua tác động tiếp xúc của thuốc không còn tối hảo. Như vậy để diệt rầy chỉ còn trông chờ vào con đường vị độc do sự lưu dẫn, mà con đường vị độc thường sẽ chậm hơn so với tiếp xúc. Các khảo sát nhanh loại thuốc Actara 25 WG cho thấy, khi phun xịt thuốc thấm xuống đến gốc lúa ở những ruộng kéo hàng, giai đoạn lúa 50 ngày tuổi cho thấy chỉ sau 2 ngày mật số rầy giảm xuống thấy rõ. Điều này cho thấy việc áp dụng Actara cần thiết phải xịt đủ lượng nước và xịt tới gốc để tận dụng tính năng tiếp xúc và vị độc của thuốc thì hiệu quả vẫn tốt. Trong tình hình chung hiện nay, các trà lúa đang giai đoạn đòng trỗ nên tán lá cao, mật số rầy lại quá lớn từ 5-10con trên một tép lúa, nếu bà con nông dân phát hiện muộn khi tuổi rầy đã lớn, thậm chí có nhiều rầy trưởng thành thì với cách phun 2 bình 16 lít/1.300m² rất khó mà trong 2-3 ngày diệt hết rầy được. Mặt khác, tốc độ rầy gia tăng mật số nhanh hơn tốc độ diệt rầy của thuốc, nhiều bà con nông dân nôn nóng đã chuyển qua biện pháp dùng Bassan 50 EC trộn vào cát để rải. Biện pháp này diệt nhanh rầy, thuận lợi cho ruộng sạ dày và cao nhưng không tốt cho sức khỏe của nông dân. Vì vậy, việc khống chế mật số rầy ở giai đoạn lúa 40-50 ngày sau sạ vẫn là biện pháp tối ưu, tức là phải cắt triệt để lứa rầy này đề chúng không nhân cao mật số vào giai đoạn trỗ chín vẫn tốt hơn. Áp dụng Actara vào giai đoạn lúa mới làm đòng, khi mật số chỉ vài con trên tép lúa sẽ rất thuận lợi vì lúa còn thấp, dễ đưa thuốc tới gốc diệt rầy. Actara ít ảnh hưởng đến thiên địch do đó có thể khống chế những con rầy mới xâm nhiễm những giai đoạn sau để tránh bùng nổ mật số ở giai đoạn trỗ chín. Lưu ý khi phun xịt thuốc vào lúc lúa chuẩn bị trỗ phải đảm bảo đủ lượng nước vào tức là 2,5-3 bình 16 lít cho 1.000m², nên phun thuốc lúc lá lúa đã ráo sương thường là sau 9 giờ thì hiệu quả sẽ tốt hơn, lượng thuốc Actara vẫn là 2 gram cho một bình 16 lít. Khi mật số rầy quá cao có rầy trưởng thành thì việc kết hợp giữa Actara và Bassan là cần thiết để giảm nhanh mật số rầy và khống chế rầy trưởng thành cho ra lứa rầy mới và gây hại trở lại vào giai đoạn chín. (Nguồn: Báo NNVN số 35 (2360) ra ngày 17.02.2006)