Hiện nay nhiều loại gạo mang nhãn mác ngoại như: Jasmine Thái Lan, dẻo Thái AAA, gạo thơm Đài Loan, thơm Hà Lan, Hàn Quốc… đang tràn ngập ở các siêu thị, chợ đầu mối. Không chỉ ở các thành phố lớn, mà ngay cả địa phận các tỉnh ĐBSCL – vựa lúa lớn nhất Việt Nam – cũng đang bị các loại gạo cao cấp có thương hiệu nước ngoài… tấn công, dù giá cao hơn nhiều so với gạo xịn trong nước. Nhiều người cho rằng đây là điều vô lý và tỏ ra lo âu. VN hiện là một cường quốc về xuất khẩu gạo, thế nhưng “lỗ hổng” ở “sân nhà” vẫn còn quá lớn, đã để gạo ngoại thả sức len lỏi vào bữa ăn của từng gia đình. Ngược lại, với các nhà quản lý am hiểu về thị trường, và với giới doanh nghiệp (DN) kinh doanh gạo xuất khẩu, họ tỏ ra không quan tâm, thậm chí còn… mừng thầm. Khi tham mưu với Bộ Thương mại và Thủ tướng về hiện tượng này, Hiệp hội Lương thực VN (Vietfood) cho rằng: Không nên cấm gạo ngoại tràn vào thị trường VN, mà cần khuyến khích. Nguồn gạo này có thể làm giàu thêm cho nguồn hàng xuất khẩu. Bởi mỗi năm VN cung ứng cho thị trường thế giới từ 4,5-5 triệu tấn gạo, nhưng cung vẫn không kham nổi cầu. Ngay cả Bộ Thương mại, một năm phải nhiều lần đắn đo trong điều hành, khi quyết định việc có nên để ND tiếp tục ký hợp đồng xuất khẩu hay không, vì sợ “hẫng” chân hàng, ảnh hưởng đến dự trữ lương thực quốc gia. Tuy nhiên, nếu xét ở góc độ cạnh tranh trong kinh doanh, đây lại là một hiện tượng tiêu cực. Các DN quốc doanh lớn cứ mãi “mang chuông” đi đánh xứ người, trong khi thị trường “nội” lại nhường cho các đại lý, DN tư nhân nhỏ và gạo ngoại “độc diễn”. Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Vietfood, cho rằng không phải các DN không muốn làm ăn ở thị trường “nội” mà do bị chính sách thuế làm tăng giá thành, khó cạnh tranh. Hạt gạo VN hiện nay phải chịu 4 lần thuế. Khi các DN xuất bán gạo trong nội địa phải chịu 5% thuế GTGT, tiếp đến các phụ phẩm có từ hạt gạo như tấm, cám, trấu, mỗi thứ cũng phải chịu thêm 5% thuế GTGT. Được biết, ngay từ thời ông Nguyễn Công Tạn còn làm Phó Thủ tướng Chính phủ, các DN xuất khẩu gạo đã nhiều lần kiến nghị với Bộ Tài chính và Chính phủ về vấn đề thuế, nhưng đến nay vẫn chưa có gì thay đổi. Các DN lo lắng: Nếu không có sự “cởi trói” cho hạt gạo vế thuế, thì khi VN gia nhập kinh tế quốc tế, hạt gạo sẽ khó khăn trong cạnh tranh trên sân nhà, cho dù VN là một cường quốc về xuất khẩu gạo. (Nguồn: Báo NLĐ số 3535 ra ngày 15.02.2006)