Công ty cổ phần phân bón Bình Điền

Bài viết về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cao su chúng tôi đã đăng tải trong mục Hỏi đáp. Bạn vào mục này để tham khảo.

Hướng dẫn: Bạn có thể dùng phần Tìm kiếm (panel bên trên) để tra cứu các bài viết mà chúng tôi đã đăng tải trên website. Trong phần Từ khóa bạn điền tên mà bạn cần tìm (ví dụ: cao su, tiêu, vi lượng...) và chọn mục Chọn trang là Hỏi đáp sau đó nhấn vào hình kính lúp.

Hormone thực vật là các chất có vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng, phát triển của thực vật. Có nhiều loại hormone khác nhau trong cơ thể thực vật. Các loại hormone này khác nhau về bản chất hoá học, về vai trò đối với thực vật. Có thể chia hormone thực vật thành 5 nhóm: - Auxin. - Gibberellin. - Cytokinin. - Absisic acid. - Ethylen.

Auxin Auxin là nhóm hormone quan trọng, phổ biến nhất ở thực vật. Có nhiều loại auxin khác nhau với cấu trúc hoá học khác nhau. Loại auxin quan trọng nhất là β-indol-acetic acid (IAA), ngoài ra một số auxin khác cũng khá phổ biến là napthalen-acetic acid (NAA), phenyl-acetic acid (PAA) ... Auxin có vai trò nhiều mặt đối với thực vật: - Kích thích sự sinh trưởng tế bào, từ đó kích thích sự sinh trưởng các cơ quan và toàn cơ thể. - Có vai trò quyết định hiện tượng ưu thế đỉnh. - Có vai trò quyết định các cử động sinh trưởng như hướng sáng, hướng trọng lực. - Kích thích quá trình nảy mầm, rút ngắn thời kỳ ngủ của hạt, củ. - Ức chế sự rụng lá, kích thích sự tạo quả. - Kích thích các hoạt động sinh lý, các quá trình trao đổi chất và năng lượng của cơ thể.

Gibberellin Gibberellin là nhóm hormone quan trọng thứ hai ở thực vật. Gibberellin được các nhà khoa học Nhật phát hiện lần đầu tiên ở loài nấm gây bệnh lúa von (Gibberellin fujcoroi). Có nhiều loại Gibberellin khác nhau, đến nay đã tìm thấy hơn 70 loại Gibberellin có mặt ở thực vật, vi sinh vật. Người ta đặt tên các Gibberellin theo thứ tự thời gian phát hiện GA1. GA2 .... GAn, trong đó quan trọng nhất có thể kể đến là GA3. Các Gibberellin đều là dẫn xuất của vòng gibban. Gibberellin có vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng, phát triển của thực vật: - Kích thích sự sinh trưởng của tế bào, qua đó kích thích sự sinh trưởng của các cơ quan và cơ thể. - Kích thích quá trình nảy mầm, phá trạng thái ngủ của hạt, củ. - Kích thích sự ra hoa của cây ngày dài. - Kích thích các hoạt động sinh lý, các quá trình trao đổi chất và năng lượng của cơ thể.

Cytokinin Cytokinin là các dẫn xuất của base Adenine. Có nhiều loại cytokinin khác nhau, quan trọng nhất là kinetin và zeatin. Cytokinin tham gia và nhiều hoạt động sống quan trọng của thực vật: - Kích thích sự phân bào qua đó kích thích sự sinh trưởng của tế bào. - Làm chậm quá trình hoá già của tế bào, mô. - Giúp cho thực vật chống lại các stress của môi trường có hiệu quả. - Là thành phần cấu tạo của nucleic acid (trong một số loại RNA) nên có vai trò trong quá trình trao đổi nucleic acid và protein. - Kích thích các hoạt động sinh lý, các quá trình trao đổi chất và năng lượng của cơ thể. Absisic acid Acid absisic (ABA) là nhóm chất ức chế sinh trưởng có tác dụng ngược lại 3 nhóm chất trên. Absisic acid là dẫn xuất của triterpen. Tác dụng chủ yếu của ABA là ức chế quá trình sinh trưởng của tế bào, gây hiện tượng rụng lá, rụng quả. ABA kéo dài thời gian ngủ của hạt, củ. Do ức chế sự sinh trưởng của thực vật nên ABA phối hợp với nhóm chất kích thích sinh trưởng để điều hoà quá trình sinh trưởng của thực vật xảy ra cân đối.

Ethylen Ethylen (CH2 = CH2) là nhóm hormone thực vật có tác dụng gần giống ABA nên thuộc nhóm chất ức chế sinh trưởng. Etylen thúc đẩy quá trình chín của quả, quá trình rụng lá. Khác với hormone động vật, hormone thực vật được tổng hợp trong các phần khác nhau của cây mà không có các tuyến tiết chuyên biệt. Các hormone thực vật được tổng hợp ở các vùng khác nhau của cây. Auxin, gibberellin chủ yếu được tổng hợp tại các phần non của cây, nhất là vùng sinh trưởng như đỉnh sinh trưởng, tượng tầng... Sau khi tổng hợp Auxin, gibberellin được vận chuyển trong các mô dẫn hay qua hệ thống tế bào sống để đưa đến các vùng tác dụng. Hormone thực vật cũng không có tế bào đích chuyên biệt như ở động vật mà tác động lên toàn cơ thể. Cytokinetin được tổng hợp mạnh ở phần rễ non, còn absisic acid, ethylen lạị được tổng hợp nhiều ở các phần già của cây. Sau khi tổng hợp các hormone này cũng được vận chuyển đến các vùng khác nhau trong cơ thể để thực hiện các chức năng của chúng.

Bệnh chết nhanh và chết chậm
Bệnh chết nhanh do nấm Phytophthora spp tấn công ở phần rễ cái và gốc tiêu, làm cho dây có màu vàng và héo từ đọt xuống, cổ rễ có vết bệnh ẩm ướt, thối làm vỏ cổ rễ bong ra và chết rất nhanh (gọi là bệnh chết nhanh). Khi dây tiêu mới chết, lá khô nhưng vẫn còn đính trên cành. Nếu ta quan sát kỹ phần gốc tiêu sẽ thấy phần cổ rễ và phần rễ cái đã chết đi thì vỏ bong ra, còn gọi là triệu chứng lở cổ rễ. Bệnh chết chậm do nấm Fusarium solani gây hại. Nấm bệnh chỉ tấn công ở phần non của rễ làm cho rễ non bị thối và chết dần đi. Khi bị nấm Fusarium tấn công làm rễ bị thối dần, cây không hấp thụ được dinh dưỡng nên lá bị vàng rồi rụng dần, dây tiêu suy yếu dần và sau đó nhiều tháng dây tiêu mới chết (nên gọi là bệnh chết chậm).

Phòng trị: Trị dứt điểm rệp sáp, mối, tuyến trùng. Khi chăm sóc không làm sây sát thân làm nấm bệnh xâm nhập. Trong mùa mưa luôn tạo cho vườn tiêu thông thoáng, thoát nước kịp thời. Bón phân cân đối, đặc biệt giữa đạm và kali, chú ý bổ sung các chất trung và vi lượng. Tốt nhất nên sử dụng phân chuyên dùng cho cây hô tiêu của Công ty Phân bón Bình Điền: Đầu Trâu Hồ tiêu (cách bón tham khảo câu hỏi trước). Cần phát hiện bệnh sớm, để khoanh vùng trị nhanh, đồng đều và triệt để. Khi vườn cây bị bệnh cần lấy vôi bột rải quanh vườn, rải nhiều quanh gốc cây bị bệnh. Phun một trong các thuốc: Kocide & 53,8DF, Acrobat MZ 90/600WP, Alpine 80 WP, Ridomil Gold & 68 WP… Muốn giảm thiệt hại do nấm bệnh gây ra cần chủ động phòng bệnh bằng các biện pháp canh tác. Khi phát hiện bệnh thì biện pháp hóa học không đem lại hiệu quả vì lúc này nấm đã xâm nhập và gây hại.

Mối hại hồ tiêu:
Mối xông đất tạo thành đường di chuyển trên trụ tiêu, dây tiêu, rễ tiêu. Mối gây hại đến phần non của rễ, phần vỏ thân tạo nên các vết thương, từ các vết thương này mà nấm, vi khuẩn gây bệnh hay tuyến trùng xâm nhậm vào cây và gây hại.
Phòng trị: Cạo bỏ, phá vỡ đường đất của mối di chuyển trên trụ tiêu. Phun phòng bằng các loại thuốc: Dầu trừ mối M-4 1,2SL, Confidor 100SL, Sherzol 205EC, Basudin 40EC… phun kỹ 2 lần cách nhau 3 ngày. Trị mối dưới đất bằng cách dùng cào răng ngắn xới đất xung quanh trụ tiêu sau đó rải một số loại thuốc như: Furadan 3H, Diaphos 10H…

Rệp sáp:
Gây hại trên tất cả các bộ phận của cây, chúng chích hút nhựa cây làm cho lá, hoa, quả bị khô, rụng.
Phòng trừ: Dùng vòi nước áp lực cao phun rửa rệp sáp. Sử dụng một trong các loại thuốc: Bassa 50 EC, Confidor 100 SL, Supracide 40EC, Suprathion 40 EC, Actara 25WG để phun trị.

Rầy mềm:
Gây hại trên ngọn, lá non, chùm hoa và chùm quả. Phun trừ bằng các loại thuốc: Confidor 100 SL, Supracide 40 EC, Suprathion 40 EC, Actara 25 WG…

Tuyến trùng:
Tuyến trùng đục vào rễ chích hút dịch cây tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn gây bệnh xâm nhậm. Rễ tiêu bị sưng, thối, cây sinh trưởng kém, lá vàng rồi rụng, cây héo và chết.
Phòng trị: Sử dụng các loại phân hữu cơ đã hoai, khi chăm sóc tránh làm cây bị tổn thương bộ rễ và thân ngầm. Dùng một trong các loại thuốc: Mocap 10 G , Vimoca 10 G; 20 ND, Oncol 20 EC; 25 WP, Marshal 5 G.

Bệnh thán thư:
Bệnh do nấm Collectotrichum gloeosporioides gây ra. Đầu tiên lá hồ tiêu có đốm lớn màu vàng nhạt, sau hoá nâu và đen dần, rìa vết bệnh có quầng đen. Bệnh thường xuất hiện ở chót và mép lá, bệnh nặng làm hoa quả khô đen sau đó lan sang dây nhánh làm khô cành, rụng đốt.
Để phòng trị nên giữ cho vườn tiêu được thoáng mát, không úng nước. Mô hay hốc có nhiều chất hữu cơ để được tơi xốp. Thu dọn cành, lá bị bệnh đem ra khỏi vườn tiêu hủy. Bón phân cân đối và đầy đủ trung vi lượng. Khi bị bệnh có thể dùng Vicarben 50 BTN, Kocide&53,8DF, Polyram 80 DF, Ridomil Gold&68 WP… để phun xịt cho cây.

Bệnh tiêu điên:
Cây bị bệnh lá nhỏ hơn, hơi bị nhăn nheo, phiến lá biến màu vàng xanh hoặc lá có những phần vàng xanh xen kẽ làm lá có màu loang lổ, các đốt thân thường ngắn lại, cây tiêu cằn cỗi nhưng nhìn vẫn có vẻ um tùm, ra bông ít, chùm bông ngắn, tỷ lệ đậu trái thấp. Bệnh thường do các nguyên nhân như mất cân đối về dinh dưỡng hay do các loại côn trùng chích hút nhựa và virus gây nên.
Để phòng bệnh ngừa bệnh trên cây hồ tiêu cần thoát nước tốt trong mùa mưa, tránh gây úng đọng nơi gốc tiêu. Cắt bỏ các bộ phận bị bệnh đưa ra xa vườn hồ tiêu để tiêu huỷ. Với những cây bị hại nặng cần triệt bỏ, tiêu huỷ. Tiêu diệt các loại côn trùng làm bệnh lây lan như rệp sáp, rệp gốc, rầy, bọ xít lưới.