Trao đổi với chúng tôi, ông Sĩ, tân chủ tịch UBND xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Đàn buồn rầu bảo: Lô giống Q. ưu 1 mà dân xã chúng tôi nhận tại Trạm BVTV và Giống cây trồng Nghĩa Đàn vụ này khi ngâm ủ mạ chỉ nảy mầm được 7-10%. Bức xúc quá nên dân chúng đã định kéo lên trụ sở UB để phản ứng, nhưng lãnh đạo xã đã phân tích: Việc đúng sai như thế nào rồi xã sẽ chịu trách nhiệm giải quyết với đơn vị cung ứng giống để bà con không phải bị thiệt thòi. Ông Niên, Chủ nhiệm HTXNN ở đây bảo: trong vụ cấy lúa vụ mùa này HTX đã nhận cung ứng cho xã viên được 570 kg giống lúa Q. ưu 1, nhưng đến khi ngâm ủ thì tỷ lệ nảy mầm chỉ đạt cao nhất là 15%. Khi sự việc xảy ra chúng tôi cũng đã mời các cơ quan hữu trách đến lập biên bản. Vì vậy sau đó Trạm BVTV đã cấp bù cho chúng tôi bằng nguồn giống Q5.

Đến xã Nghĩa Hưng cùng huyện, ông Nguyễn Văn Nhân tỏ rõ thái độ bức xúc: Khổ lắm chú ơi, bởi chờ mãi mới thấy có mưa nên gia đình tôi đã nhanh chóng nạp tiền cho Ban Nông Nghiệp xã để mua 3 kg giống lúa Q. ưu 1, thế nhưng khi mang về ngâm ủ đúng theo quy trình mà Trạm BVTV Nghĩa Đàn hướng dẫn thì tỷ lệ nảy mầm chỉ đạt chưa đến 30%, đến khi đem giống ra bắc mạ thì không có mầm nào bén rễ được. Tôi bảo chắc là do khi các bác lấy giống về để qua lâu nên mới xảy ra sự cố này chăng? Ông Nhân khẳng định: không phải như thế đâu, bởi nhìn lên nhãn mác đóng ở bao bì ghi ngày   SX: 09/2009, hạn sử dụng: 12 tháng, kể từ ngày SX. Như vậy thời hạn sử dụng giống lúa này còn phải đến tháng 9/2010 mới hết. Vậy theo chúng tôi thì đây là lô giống lúa Q. ưu 1 dỏm. Ông Phạm Văn Lan-Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Hưng thở dài ngao ngán: Năm nay thời tiết vô cùng khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài đã làm cho mực nước trong các hồ đập của địa phương cạn khô đến tận đáy, đồng điền đất đai nứt nẻ. Tuy nhiên vào trung tuần tháng 6, Ban nông nghiệp xã vẫn đến mua giống lúa Q. ưu 1, với giá 66.000 đ/kg ở Trạm BVTV và Giống cây trồng Nghĩa Đàn về để chờ mưa xuống là gieo cấy. Thế rồi niềm vui như mở cờ cũng đã đến với người dân, bởi do ảnh hưởng của cơn bão số 1 đã trút nước xuống đồng quê. Những ngày này bà con nông dân khắp xã đã nhanh chóng vừa ủ mạ vừa khẩn trương xuống đồng cày bừa, bón lót phân hữu cơ. Vui là vậy, thế nhưng được mấy ngày là dân chúng đã ào ào kéo đến trụ sở UB để phản ứng về việc Ban nông nghiệp xã đã mua giống lúa dởm về cho dân. Ông Lan bảo: Qua kiểm tra xác thực tại 11 xóm thì chúng tôi thấy vụ này toàn xã đã cung ứng trên 3.000 kg lúa giống. Trong đó giống lúa Q. ưu 1 trên 1.000 kg, số còn lại là Nhị ưu 838 và Khang dân. Tuy nhiên trong quá trình ngâm ủ mạ thì hai giống lúa Nhị ưu và Khang dân đã nảy mầm tốt, hiện bà con nông dân đã xuống đồng cấy mạ hết. Riêng toàn bộ lúa giống Q. ưu 1 khi ngâm ủ thì tỷ lệ nảy mầm chỉ đạt 30-40%. Những gia đình đã ngâm ủ thì hủy, số chưa ngâm ủ thì dân mang lên trụ sở của xã để trả. Tôi hỏi: Qua tìm hiểu của chúng tôi thì thấy ở nhiều xã khác cũng mua giống Q. ưu 1 của Trạm BVTV huyện, nhưng tại sao giống của họ vẫn nảy mầm tốt. Ông Lan bào: Đó là những lô hàng đảm bảo chất lượng, còn lô hàng mà xã Nghĩa Hưng đã nhận là lô hàng dởm. Tuy nhiên sau khi nhận được sự phản ứng của dân, các cơ quan của huyện Nghĩa Đàn đã về kiểm tra và đã chỉ đạo cho Trạm BVTV cấp lại số giống đã hỏng bằng giống giống lúa NA1 do Cty CP VTNN Nghệ An sản xuất. Hiện nông dân đã bắc mạ, nhưng đến 7-10/8 thì mới xuống đồng gieo cấy được, nên e rằng đến khi lúa phát triển mà gặp phải thời tiết rét thì năng suất chắc là sẽ giảm.

Đến Trạm BVTV và Giống cây trồng Nghĩa Đàn để tìm hiểu thêm về sự cố nói trên thì được nghe ông Nguyễn Cảnh Sơn là cán bộ phụ trách giống ở đây cho biết: Niên vụ này Trạm chúng tôi đã mua 6.000 kg giống lúa Q. ưu 1 do Cty CP Giống cây trồng Bắc Ninh cung ứng. Trong đó ở nhiều xã trong huyện do có đủ nguồn nước nên họ đã xuống đồng gieo cấy mạ kịp thời nên đến nay lúa rất tốt. Thế nhưng ngày 26/5 xã Nghĩa Thịnh đã mua của Trạm 540 kg, và ngày 4/6 xã Nghĩa Hưng đã mua 1.050 kg. Cả hai xã này đến ngày 20/7 mới ngâm ủ mạ. Do lượng giống lấy ra quá lâu lại gặp thời tiết nắng nóng quá nên khi ngâm ủ mạ chỉ nảy mầm được từ 30-40%. Tuy nhiên Trạm sẽ chịu trách nhiệm thiệt thòi để hỗ trợ cho dân. Số lượng giống của 2 xã đã bị hủy gần 1.600 kg, tính theo giá bán 66.000 đ/kg thì số tiền bị thiệt thòi cũng phải đến 100 triệu đồng