(21/6/2010) - Khi được đến tham quan và tận mắt chứng kiến mô hình lúa kháng phèn mặn của hộ ông Tiêu Thường Kiệt ở ấp Phú Cường, xã Hiếu Thuận, huyện Vũng Liêm (Vĩnh Long) cây nào cũng trĩu bông, hạt nẩy đều, vàng ươm khiến những nông dân tỉnh Kiên Giang ai cũng đều gật gù khen ngợi không tiếc lời...

GIỐNG LÚA KỲ DIỆU

Vượt qua đoạn đường cả trăm km mới tới “điểm tập kết”, dù lúc này đã xế trưa, ngoài trời nắng chang chang nhưng nhóm nông dân của tỉnh Kiên Giang vẫn quyết định kéo ra ruộng lúa của hộ ông Tâm Kiệt để “mục sở thị” mô hình giống lúa kháng phèn mặn cho năng suất cao. Ông Kiệt lội ào xuống ruộng ngắt những bông lúa chín vàng trĩu hạt rồi hào hứng khoe: “Dù xuống giống sạ thưa, lại gặp thời tiết khô hạn nhưng giống lúa lai này vẫn đạt độ nảy mầm cao và chồi nhánh khỏe, độ thuần đồng ruộng gần như 100%. Hơn nữa tui ưng nhất là giống ngắn ngày lại cho năng suất cao và chịu phèn mặn rất tốt, ít bị sâu bệnh ...!”. Theo ông Tám Kiệt, vụ ĐX năm 2009, mặc dù bị thiếu nước nhưng giống HR 182 vẫn cho năng suất khoảng hơn 9 tấn/ha. Đây là vụ thứ tư gia đình ông Kiệt chuyển sang trồng giống lúa lai HR 182 và trong vụ HT này ông còn thử trồng thêm giống Nam ưu 821 cũng là giống ngắn ngày (khoảng 95 ngày). Đến thời điểm này, chỉ khoảng hơn một tuần nữa gia đình ông Kiệt sẽ thu hoạch, nhìn cả ruộng lúa trĩu bông, trĩu hạt chín đều vàng ươm, màu lá vẫn còn xanh mướt, chẳng có biểu hiện sâu bệnh gì. Ông Kiệt khẳng định vụ này mặc dù gặp thời tiết bất lợi nhưng ít nhất cũng phải đạt năng suất khoảng 35 giạ /công (tức khoảng 6-7 tấn/ha).

Đặc biệt, khi tham quan ruộng lúa của hộ ông Nguyễn Văn Thắng ở ấp Ngãi Thạnh, xã Hiếu Thuận, mọi người rất ngạc nhiên và đòi “chất vấn” nhiều nhất vì nghe chủ ruộng khẳng định với mọi người rằng 5 công PAC 807 này gia đình ông gần như không xịt thuốc BVTV cũng như sử dụng rất ít lượng phân bón nhưng vẫn được nhiều người nhận xét là ruộng lúa... đẹp nhất cánh đồng! Theo ông Thắng, lý do khiến gia đình ông hạn chế tối đa việc sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu cho lúa vì những người con ông làm bác sĩ trên Sài Gòn về dặn hãy giữ “lúa sạch” chỉ để nhà ăn. Vậy nhưng chính ông cũng không ngờ đến nay cả “ruộng lúa sạch” nhà ông nhìn dàn cây cứng, bông, hạt chín vàng bằng rịn đẹp...hết chê. Ngược lại kế bên là ruộng lúa (giống IR 50404) của hộ ông Lê Văn Tư, dù đầu tư phân, thuốc đầy đủ nhưng cả ruộng lúa đổ rạp. Ông Thắng kể, khi nghe tin mới xuất hiện giống lúa lai ngắn ngày cho năng suất cao lại chịu phèn mặn, bà con ở khắp nơi tìm đến tham quan. Có người còn xin số điện thoại của công ty giống rồi đứng tại ruộng “alo” nhưng cũng chẳng mua được giống nên bà con đành năn nỉ cho mỗi nguời xin một gốc lúa để về làm giống. Mặc dù ông Kiệt đã phải hết lời giải thích đây là giống lúa lai F1 nên không thể để giống, nhưng chẳng ai chịu nghe vì họ cho đây là “giống lúa kỳ diệu”.

LÚA LAI VƯỢT TRỘI LÚA THƯỜNG

Qua tìm hiểu thực tế ở các xã Hiếu Nhơn, Hiếu Thuận, huyện Vũng Liêm, torng vụ ĐX và vụ HT 2010, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư trồng thử những giống lúa lai mới này đều thấy đạt năng suất cao hơn giống lúa thường khoảng 30%. Hơn nữa, người dân rất khoái khi thấy những giống này có đặc điểm chống chịu vượt trội so với giống lúa thường như ít sâu bệnh, kháng được bệnh đạo ôn và chịu phèn mặn. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của bà con, khi làm đất ruộng cần phải chú ý khâu thoát nước tốt, xử lý ốc bươu vàng thật kỹ để đỡ phải cấy dặm...Ngoài ra, phải cân đối lượng phân bón, phân vi sinh, nhất là khi lúa trổ đòng nên sử dụng thuốc Help và Coboy để giúp phòng ngừa sâu bệnh, chắc cây, trổ đều.

Theo Phòng NN-PTNT huyện Vũng Liêm (Vĩnh Long), bước vào vụ lúa HT, ngoài tình hình khô hạn, thiếu nước thất thường, vụ lúa này còn chịu ảnh hưởng bởi tình trạng xì phèn tại một số địa bàn trong huyện càng gây khó khăn cho sản xuất lúa. Có đến 4.000 ha đất ruộng có khả năng bị hạn do vùng đất gò cao không có khả năng tưới. Ngoài ra, còn có 3.000 ha đất ven sông Cổ Chiêu bị đe dọa nhiễm mặn, xì phèn. Do vậy, ngoài các biện pháp chủ động nguồn nước tưới trong mùa khô, hay xả phèn, huyện còn khuyến cáo người dân nên sử dụng những giống lúa phù hợp, có khả năng chống chịu hạn, phèn mặn tốt.

Trao đổi với PV NNVN, bà Bạch Thị Vững, Trưởng dự án lúa lai vùng ĐBSCL cho biết: Đối với những giống HR 182, Nam ưu 821 và PAC 807 (Cty CP Giống cây trồng miền Nam) đều có ưu điểm sinh trưởng rất ngắn ngày, đẻ nhánh khỏe tập trung, tỉ lệ lép rất thấp (chỉ khoảng 8-10%, tùy vụ). Hơn nữa, giống lúa này còn có khả năng chống chịu sâu bệnh, rầy nâu, VL-LXL và bệnh đạo ôn. Đặc biệt, thích hợp với những vùng lúa-tôm, phèn mặn (nhất là khu vực bán đảo Cà Mau). Tuy nhiên, theo bà Vững, do trước kia xuất hiện một số giống lúa lai (dài ngày) có nguồn gốc nhập từ Trung Quốc về dễ nhiễm rầy nâu, VL-LXL, phẩm chất gạo không ngon...khiến người dân “ngán”. Do vậy, việc chuyển giao giống lúa lai mới hiện nay cũng gặp không ít trở ngại vì tập quán của người dân, nhất là trong việc sạ thưa chưa quen. Đấy là những điều cần phải thay đổi.

Theo Minh Sáng (báo Nông Nghiệp Viêt Nam)