NGHỊCH LÝ GẠO THƠM
(20/8/2010)-Gạo thơm trở thành mặt hàng
XK được giá cao, thị trường rộng mở. Nhưng nói đến trồng lúa thơm là nông dân…sợ.
Vì sao vậy?
Từ đầu năm đến nay,
trong tổng số khoảng 45.000 tấn gạo đã được Cty Lương thực TP.HCM xuất ra nuớc
ngoài, có tới gần 10.000 tấn là gạo thơm (riêng thị trường Hồng Kông đã chiếm tới
5.000 tấn). Theo Ông Huỳnh Công Thành, GĐ Cty Lương thực TP.HCM, các loại gạo
thơm mà Cty XK chủ yếu là gạo hương lài, gạo Jasmine 85 và ST5, với thị trường
chính là Đài Loan, Hồng Kông, Singapore…Gạo thơm XK có giá khá tốt. Gạo hương lài
từ 760-770 USD/tấn, gạo thơm Jasmine là loại gạo thơm bình dân với giá rẻ hơn
nhiều so với gạo hương lài, vẫn luôn cao hơn gạo 5% tấm khoảng 100 USD/tấn. Bên
cạnh đó, gạo VD20 cũng đang XK với giá khá tốt.
Cũng theo ông Thành, thị
trường cho gạo thơm Việt Nam đang ngày càng mở rộng. Ngay cả một số nước châu
Phi, vốn thường chỉ mua gạo thường, nay cũng đã hỏi mua gạo thơm, chủ yếu là loại
Jasmine vì có giá tương đối mềm. Cũng nhờ có giá thấp hơn gạo thơm của Thái Lan
(khoảng vài trăm USD mỗi tấn), nên nhu cầu mua gạo thơm Việt Nam của Các nước
ngày càng nhiều hơn. Thị trường Hồng Kông, vốn trước đây chủ yếu mua gạo thơm
Thái Lan, nay đã chuyển dần sang dùng gạo Jasmine của Việt Nam, vì giá gạo
Jasmine Việt Nam là 550 USD/tấn, còn Thái Lan tới 900 USD/tấn. Nhờ đó, trong 5
tháng đầu năm nay, XK gạo thơm Việt Nam sang Hồng Kông đã đạt giá trị khoảng 11
triệu USD, gần tương đương với tổng giá trị XK gạo thơm mỗi năm của Thái Lan vào
thị trường này.
Trong khi đó, SX trong
nước lại chưa đáp ứng được nhu cầu. Chẳng hạn, năm nay nước ta hoàn toàn có thể
XK tới 100 ngàn tấn gạo huơng lài, nhưng sản lượng loại gạo này chỉ khoảng vài
chục ngàn tấn, do chỉ SX được 1 vụ lúa, tập trung ở một số vùng ven biển như Cần
Đước (Long An), Gò Công (Tiền Giang), Vĩnh Châu (Sóc Trăng)…Giống lúa Jasmine có
thể SX mỗi năm 2 vụ, nhưng do làm giống này phải đòi hỏi kỹ thuật, vốn liếng
nhiều hơn nên chưa thu hút nông dân. Điều này đã tạo nên một nghịch lý, những
loại gạo mà thị trường ngày càng có nhu cần lớn thì chúng ta lại thiếu, trong
khi đó lại thừa gạo phẩm cấp thấp.
Chúng tôi đem lời phàn nàn thiếu gạo thơm XK đi hỏi ngành nông nghiệp một số tỉnh ĐBSCL, đều nhận được câu trả lời: “Doanh nghiệp kêu thiếu là phải. Bởi lâu nay, những loại gạo thơm đặc sản, tuy luôn được giá cao, thậm chí rất cao, nhưng lại kén thị trường. Đầu tư SX lúa thơm đặc sản lại tốn kém nếu làm ra. Nếu làm ra, mà không tiêu thụ được, nông dân phá sản là cái chắc. Do đó, phần lớn nông dân vẫn lựa chọn SX các loại gạo thường cho an toàn”. Bài học nóng hổi là những cánh đồng trồng giống Jasmine chỉ ở Đồng Tháp. Dù được nông dân hưởng ứng nhiệt tình và thực hiện rất tốt những yêu cầu kỹ thuật, hạt gạo đạt chất lượng cao, nhưng lúa thơm Jasmine ở những cánh đồng này vẫn khó tiêu thụ do không có hợp đồng bao tiêu















