(17/3/2011) - Năm nay, trên địa bàn tỉnh Gia Lai, diện tích lúa bị hạn nặng chiếm 4.921 ha, bằng 20,1% tổng diện tích lúa gieo trồng vụ Đông Xuân, trong đó bị mất trắng gần 2.190 ha, bằng 10% so với tổng diện tích lúa nông dân gieo trồng, diện tích lúa còn lại đang bị thiếu nước tưới ở mức độ khác nhau. Tại các huyện vùng Đông Nam tỉnh, rầy nâu đã xuất hiện cục bộ cả trên diện tích lúa trà sớm và đại trà. Có nơi mật độ nhiễm rầy rất cao trên 4.000 con/m2. Nếu không xử lý và phòng trừ kịp thời mật độ rầy sẽ tăng cao, lây lan trên diện rộng. Vụ Đông Xuân năm nay sẽ thiệt hại nặng.

Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và PTNT Gia Lai, hạn hán đã làm cho hơn 15.000 ha cây trồng ngắn, dài ngày vụ sản xuất Đông Xuân năm nay tại địa bàn 8 huyện: Ia Grai, Chư Pưh, Chư Sê, Đak Đoa, Chư Pah, Đức Cơ, Chư Prông và TP. Pleiku bị ảnh hưởng nặng. Trong số diện tích cây trồng bị hạn trên, lúa nước chiếm 4.921 ha, bằng 20,1% tổng diện tích lúa gieo trồng vụ Đông Xuân, trong đó bị mất trắng gần 2.190 ha. Qua kiểm tra thực tế sinh trưởng, phát triển của hơn 2.731 ha lúa bị thiếu nước, cơ quan chuyên môn nhận định nếu cứu được thì năng suất cũng giảm, thấp nhất là 50% so với năng suất bình quân hàng năm. Tính toán sơ bộ cho thấy nguồn lương thực tại chỗ trên địa bàn tỉnh đã bị suy giảm gần 19.000 tấn lúa. Nếu 10 ngày tới trời vẫn không mưa, diện tích lúa bị thiếu nước tưới giảm năng suất xảy ra trên diện rộng, đặc biệt là 2.731 ha lúa hiện đang thiếu nước có khả năng mất trắng. Riêng huyện Chư Pưh, diện tích lúa của huyện bị hạn trên 500 ha, trong đó mất trắng chiếm 80%. Phần lớn lúa bị hạn lại rơi vào các hộ người dân tộc thiểu số, gia đình khó khăn, nguồn lương thực từ trồng lúa nước giữ vai trò nguồn thu chính, do đó đời sống của nhân dân trong những ngày tới tình trạng thiếu lương thực chắc chắn sẽ xảy ra.

Các huyện vùng Đông Nam tỉnh có nguồn nước tưới lúa vụ Đông Xuân đang thời gian làm đòng, nhưng tình hình dịch bệnh xuất hiện và có chiều hướng gia tăng. Trên diện tích lúa gieo sạ sớm, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh đạo ôn đã xuất hiện, mức độ gây hại chưa đáng kể. Nhưng theo dự báo, thời gian đến bệnh đạo ôn có chiều hướng gia tăng trên những chân ruộng khu vực vùng trũng, có mật độ gieo sạ dày, bón thừa phân đạm. Rầy nâu, rầy lưng trắng xuất hiện vào cuối tháng 3 đầu tháng 4-2011 theo chu kỳ sinh trưởng sẽ gây hại mạnh trên diện tích lúa gieo sạ sớm rồi lây lan sang lúa đại trà ảnh hưởng đến năng suất lúa vụ Đông Xuân. Rầy nâu, rầy lưng trắng xuất hiện không những trực tiếp làm giảm năng suất, chất lượng lúa mà còn là đối tượng lây truyền vi rút bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá, lùn sọc rất nguy hiểm và khó phòng trừ. Tại huyện Ia Pa, rầy nâu xuất hiện rải rác trên toàn bộ diện tích lúa. Cá biệt ruộng của gia đình mí Suy, ở xã Ia Ma Rơn mật độ nhiễm rầy rất cao, trên 4.000 con/m2. Đây là khu vực vùng trũng, rầy nâu dễ xuất hiện nhưng nông dân không nghe theo khuyến cáo của ngành chuyên môn đã gieo sạ sớm, mật độ dày và sử dụng giống TH6 bị nhiễm rầy để sản xuất. Còn tại thị xã Ayun Pa rầy nâu xuất hiện cục bộ trên một số diện tích lúa trà sớm và đại trà gần các trụ đèn cao áp dọc quốc lộ 25, mật độ từ 60 con đến 600 con/m2.

Đối diện với dự báo nông dân thiếu lương thực, thiếu giống gieo trồng vụ sau do mất mùa, Sở Nông nghiệp và PTNT, các cơ quan có trách nhiệm và các địa phương đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ cho nhân dân bị thiệt hại. Huyện Chư Sê đã quyết định xuất ngân sách 1 tỷ đồng mua gạo hỗ trợ cứu đói cho nhân dân trong vùng bị hạn. Các địa phương còn lại chủ động xuất ngân sách hơn 200 triệu đồng hỗ trợ nhân dân mua dầu chống hạn. Liên sở Nông nghiệp và PTNT, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư tham mưu cho UBND tỉnh đề ra giải pháp giúp nông dân vùng hạn khắc phục hậu quả hạn hán, ổn định cuộc sống.

Có 2 giải pháp hỗ trợ: Xem xét hỗ trợ gạo cứu đói cho nhân dân, hỗ trợ giống để nông dân gieo trồng vụ mùa năm 2011. Việc xem xét hỗ trợ giống cho nông dân được tiến hành trên cơ sở đề xuất của chính quyền địa phương; song quan điểm chung vẫn là hỗ trợ các loại giống cây trồng ngắn ngày, rau đậu phù hợp với đặc điểm thổ nhưỡng từng vùng, tạo điều kiện cho nông dân trồng xen vụ, tạo ra nguồn lương thực, thực phẩm giải quyết yêu cầu đời sống hàng ngày.

Hạn hán còn làm hơn 10.000 ha cây trồng dài ngày là hồ tiêu, cà phê của nông dân 7 huyện, thành phố bị thiếu nước tưới, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, tổng giá trị thiệt hại sơ bộ ước tính 127,6 tỷ đồng. Chia sẻ khó khăn với nông dân, liên sở Nông nghiệp và PTNT, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư đã thống nhất đề nghị UBND tỉnh xem xét hỗ trợ phân bón cho các hộ trồng tiêu, cà phê bị hạn, giúp chăm sóc vườn cây ổn định năng suất vụ mùa 2011.