Từ hiệu quả đạt được rất thiết thực tại mô hình thí điểm ở ấp Trà Coi A, xã Mỹ Hương, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng vào vụ hè thu năm 2014, ban tổ chức (  Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại TP Cần Thơ và Cty CP Phân bón Bình Điền) đã triển khai chương trình “Từ ruộng vườn đến trường quay” ra tất cả 13 tỉnh thành Nam bộ trong vụ Đông-xuân  2014- 2015.

Theo đoàn phóng viên VTV Cần Thơ, chúng tôi tới thị trấn Bảy Ngàn, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang. Hôm nay là ngày làm chương trình ngoài trời, chuẩn bị cho đêm phát hình vào chủ nhật theo đúng lịch 2 tuần/lượt  phát sóng trực tiếp của đài.

Đạo diễn Đặng Đáng, cho biết: “Thêm tiết mục, lại phải lội ruộng mới có tư liệu, mùa khô còn đỡ chớ mùa mưa, rất cực. Nhưng làm được chút gì giúp nhà nông là chúng tôi ráng làm. Các thày trong Hội đồng cố vấn khoa học của chương trình dù tuổi đã cao, lại phải đi xa, mưa, nắng nhưng đều thu xếp đến hiện trường, tiếp xúc với nông dân đúng kế hoạch.”

Thăm chân ruộng tham gia chương trình, nghe nông dân Nguyễn Thanh Hoài nói thao thao về về giống, mật độ sạ, lượng phân đã bón, lượng thuốc BVTV đã xịt, số ngày công lao động…tổng cộng mỗi công ruộng hết đúng 2 triệu đồng, GS.TS Nguyễn Bảo Vệ, chuyên gia của chương trình bước xuống bờ ruộng, nhổ một nhánh lúa lên, ông nói: “Cây lúa xanh đậm, bông lúa đã đỏ đuôi thế nầy mà không bị ngã đổ, bông lại to, hạt nhiều, tôi cầm chắc mỗi ha đạt không dưới 10 tấn lúa tươi. Nếu bán tại ruộng hiện tại với giá thật bèo là 4000 đồng/kg thì anh Hoài cũng thu 40 triệu, trừ 20 triệu chi phí, còn bỏ túi 20 triệu, lãi vậy là trên 50% rồi”.

Ông Hoài gật gù xác nhận, ông nói: “Nghe các thày hướng dẫn tại ruộng và trên ti vi, tui ghi chép cẩn thận rồi cứ vậy mà áp dụng từ lúc làm đất, bón lót, sạ hàng, đến bón thúc đợt 1, đợt 2…nhưng mình cũng có sáng kiến chút chút là rút bớt lượng phân theo công thức ở chân ruộng trũng, lúa phát triển tốt để tăng thêm cho khu cao lúa xấu hơn nên cả thửa ruộng tốt đều. Mùa nầy thắng là cái chắc rồi. Tôi mong chương trình tiếp tục chọn ruộng của tui làm vụ tới.”

Ông Nguyễn Thành Danh, Trưởng vùng miền Tây của Cty CP Phân bón Bình Điền, giải thích: “Qua một vụ anh tham gia mô hình, đã thành thạo quy trình kỹ thuật sản xuất, vụ tới anh không chỉ tự làm tốt cho ruộng nhà mình mà còn có thể chỉ dẫn bà con lối ấp làm theo cho đúng, tức anh đã thành “chuyên gia”. Chương trình phải chuyển đầu tư sang khu khác để nhân rộng chuyên gia ra chớ. Cái đích của chương trình là đào tạo tại chỗ các chuyên gia trồng lúa, rồi còn lấn sang cây ăn trái, cây công nghiệp…”

Mọi người xúm vô cười nhạo cái “khôn” của ông Hoài, là vì chương trình chọn mỗi vụ mỗi tỉnh một nông dân, canh tác trên ½ ha đất để đầu tư toàn bộ chi phí sản xuất…và hai tuần/lần, các chuyên gia nông nghiệp sẽ tới tận ruộng hướng dẫn nhà nông chăm sóc lúa. Nội dung, hình ảnh từ thực tế đó sẽ được phát trên truyền hình để bà con toàn vùng lãnh hội, rút tỉa kinh nghiệm sản xuất cho mình.

Từ ruộng trở về, theo chỉ đạo của đạo diễn Đặng Đáng, gian phòng khách nhà ông Hoài chỉ trong chốc lát trở thành trường quay. 5 nông dân tham gia chương trình, các nhà khoa học trong Hội đồng cố vấn, cán bộ quản lý cấp xã, ấp cùng đại diện Cty CP Phân bón Bình Điền tiếp tục trao đổi.

Nông dân Nguyễn Thanh Bình, nói: “Là nông dân, nguyện vọng thường trực của tụi tui là mong trúng mùa, được giá; nhưng hiện nay giá lúa bèo quá, thấy nản , nhà nước có cách gì hỗ trợ nông dân tăng được lợi nhuận để yên tâm, phấn khởi sản xuất.”

Đây gần như là ước nguyện chung của nhà nông. “Làm đúng theo chương trình sẽ tiết giảm tối đa được chi phí đầu vào, thì không sợ lỗ. Mô hình vừa làm bên Sóc Trăng, bà con tính toán chi ly tất tật cũng chỉ hết 3.150 đồng cho 1 kg lúa tươi, chỉ cần bán giá 4.000 là đã có lãi 30% rồi, nhưng mình còn muốn hơn cơ, chứ vậy bao giờ mới giàu được.” - KS Võ Quốc Trung, Trưởng phòng Kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông Sóc Trăng,chuyên gia của chương trình,nói.

Ông Nguyễn Thanh Phương, phó chủ tịch thị trấn Ngã Bảy, xen vào: “Thị trấn  có tổng cộng 2.779 hộ mà đang còn 174 hộ nghèo, 281 hộ cận nghèo, như vậy số hộ nghèo và cận nghèo chiếm trên 16%, ấy là chưa nói số thoát nghèo nhưng cuộc sống đang rất bấp bênh, chật vật.”

Nghe ông Phương nói, tôi chợt nhớ buổi hỏi chuyện bà con được Cty Bình Điền tặng quà tết. Không có gì nhiều, chỉ 5 kg gạo, 1kg bột ngọt, 1 lít dầu ăn, 1 chai nước mắm, 1 chai nước tương, một kg đường cát mà nhiều người mừng lắm, họ bảo “vầy là nhà tui có tết rồi.”

Làm sao tăng lên được giá trị gia tăng cho sản xuất lúa gạo của nhà nông? Chính phủ đã có nhiều chính sách, như thu mua tạm trữ lúc thu hoạch rộ, giá lúa dội chợ… Nhưng chưa đủ. Ông Lê Quốc Phong, TGĐ Cty CP Phân bón Bình Điền, đơn vị tài trợ và đồng tổ chức chương trình, phân tích: “Về giá lúa thời gian tới tôi nghĩ cũng sẽ khó có thể tăng cao được do sự phát triển sản xuất rất mạnh mẽ của nhiều nước, như  Mianma, Campuchia…cho nên cách tốt nhất để cạnh tranh của nhà nông là phải tăng lượng lúa đặc sản, chất lượng cao và hạ cho được giá thành sản xuất bằng sử dụng vật tư nông nghiệp tiên tiến, tiết kiệm, như các sản phẩn phân bón Đầu Trâu chất lượng cao và chuyên dùng của Bình Điền. Sắp tới các chuyên gia còn hướng dẫn nông dân tiết kiệm nước tưới… Chương trình này chính là nơi chuyển giao khoa học kỹ thuật cho bà con. Chúng tôi dám nhận bồi thường toàn bộ nếu nhà nông nào thực hành sản xuất đúng khuyến cáo mà bị thất mùa.”

Cái tivi đã có mặt ở khắp mọi nhà, chương trình  mới của đài được khẳng định từ hiệu quả thí điểm, đang nhân rộng, và sẽ còn nhân rộng ra nữa vì lợi ích của nhà nông và sự phát triển của một nền nông nghiệp bền vững.

Trần Đình Thế.