Vẫn còn quá sớm để đánh giá hiệu quả của mô hình này, nhưng có thể nói, đây là bước đầu quan trọng để ND làm quen với phong cách sản xuất “quốc tế hóa”.

Mọi thứ đều sạch

“Lúc đầu tuy có hơi khó chịu, nhưng càng về sau càng thấy thích” – ông Võ Thành Nhơn, ND ấp Vĩnh Thành, xã Vĩnh Khánh tham gia sản xuất 52.700 m2 lúa theo tiêu chuẩn Global GAP, nhận xét. Từ khi tham gia dự án cuối năm ngoái, cũng như những hộ khác của tổ hợp tác (THT) sản xuất nông nghiệp Tân Tiến, thói quen sinh hoạt làm việc của gia đình ông Nhơn gần như thay đổi hoàn toàn. Ngôi nhà của ông biến thành một nông trại nhỏ ngăn nắp. Mọi nơi đều được dán giấy hoặc gắn biển chỉ dẫn: Khu vực ăn uống, hút thuốc, kho đựng BVTV, lò sấy, nơi chứa lúa thường, lúa sản xuất theo tiêu chuẩn Global GAP, nhà vệ sinh...

Theo ông Phạm Ngọc Sơn – cán bộ nông nghiệp xã Vĩnh Khánh, toàn xã có 7 hộ tham gia THT, cùng sản xuất trên 33ha lúa theo tiêu chuẩn Global GAP. Để đạt Global GAP, quá trình sản xuất lúa phải đảm bảo “sạch” hoàn toàn. Trước và sau khi sạ lúa, phải ngăn không cho chuột, chim, cò hay bất cứ động vật nào vào ruộng lúa. ND phải cập nhật vào sổ sách tất cả các chi tiết liên quan đến sản xuất như tình hình dịch bệnh; thời gian phun thuốc, bón phân cho lúa và liều lượng, nhãn hiệu những loại phân bón, thuốc BVTV đã sử dụng; thời gian bơm nước, chất lượng nguồn nước...Khi thu hoạch lúa bắt buộc phải dùng máy gặt đập liên hợp và vận chuyển lúa bằng máy kéo (không được sử dụng trâu, bò kéo lúa để tránh chúng...tiểu tiện vào ruộng). Không được phơi lúa trên nền đất hay cát mà phải phơi trên nền gạch, có rào, lưới bao xung quanh và phía trên đầu để ngăn chó, mèo, chim chóc...vào sân lúa.

Theo ông Sơn, ND vốn quen tự do, nên khi bắt họ tuân thủ quá nhiều quy định không dễ chút nào. Song, lối sản xuất mới đã tập cho các thành viên trong tổ có trách nhiệm với nhau hơn.

Có nhiều gian nan

Không chỉ sạch cho lúa, người làm cũng “sạch” hoàn toàn. Tất cả những người tham gia sản xuất lúa từ người xới đất, bón phân, phun thuốc cho đến làm cỏ, thu hoạch lúa... đều phải qua các lớp tập huấn và được lưu tên trong nhật ký sản xuất lúa để giám định viên kiểm tra. Các loại bao phân, vỏ, chai thuốc...phải được giữ lại để đối chiếu thành phần hoạt chất của sản phẩm. Theo Sở NN&PTNT An Giang, để được cấp giấy chứng nhận Global GAP, ND phải thực hiện đúng trên 400 yếu tố, quy chuẩn kỹ thuật các loại.

Theo quy định, mỗi năm một lần, những hộ dân sẽ được tổ chức giám định thực phẩm quốc tế SGS đến kiểm tra để cấp giấy chứng nhận sản phẩm đạt Global GAP.

Anh Trần Thanh Vũ-cán bộ Trạm BVTV huyện Châu Phú, cho biết, vụ đông xuân năm nay có 12 hộ ở xã Bình Chánh tham gia sản xuất trên 37ha lúa Global GAP, năng suất bình quân khoảng 7,7 tấn/ha. Nhìn chung, ND rất phấn khởi vì làm lúa theo tiêu chuẩn Global GAP cho năng suất khá cao. Khó khăn là trình độ của ND không đồng đều nên việc cập nhật thông tin sản xuất, làm các thủ tục, giấy tờ chưa tốt. Lực lượng cán bộ nông nghiệp phụ trách địa bàn còn thiếu, trong khi mô hình này đòi hỏi phải hướng dẫn rất nhiều chi tiết kỹ thuật. Trước mắt chỉ có thể làm quy mô nhỏ, chứ chưa thể mở rộng. Còn theo Sở NN&PTNT An Giang, do chưa tìm được đầu ra cho lúa trồng theo tiêu chuẩn Global GAP nên thời gian tới rất khó mở rộng mồ hình này.

Theo Ngô Gia (báo Nông Thôn Ngày Nay)