(25/5/2010) - Những ngày qua ở ĐBSCL lúa bắt đầu lên giá 4.200-4.300 đ/kg, tăng 100-200 đ/kg so với đầu tháng 5. Gạo XK đang vào đợt giao hàng. Trong khi lúa ĐX trong vùng hiện không còn nhiều

Ông chủ một nhà máy xay xát lúa gạo đồng thời cũng là doanh nhân tham gia làm hàng cung ứng xuất khẩu (XK) gạo ở xã Nhơn Nghĩa, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang nói: “Thương lái mua bán lúa ở kênh xáng Xà No, từ miệt Gò Quao, Vĩnh Thuận (Kiên Giang) cho biết hiện nay lúa lên giá 4.200-4.300 đ/kg. So với giá lúa hồi đầu tháng 5/2010 cao lắm ở mức 3.900-4.000 đ/kg. Tại các nhà máy mua gạo lứt nguyên liệu loại tốt làm gạo 5% tấm XK giá 5.400-5.600 đ/kg. Tuy nhiên thương lái chở lúa về bán thưa thớt. Một số chủ nhà máy ở Cờ Đỏ, Thới Lai (Cần Thơ) còn gọi điện thoại bạn hàng mua lúa bên miệt Giồng Riềng (Kiên Giang), là nơi còn lúa, nhưng ngày nào mua được nhiều lắm chừng 2-3 ghe (khoảng 20 tấn/ghe). Lúa ĐX đã cạn...”

Trong khi đó ở Thốt Nốt (Cần Thơ), mấy ngày qua quanh khu vực cụm nhà máy xay xát làm gạo XK sầm uất, giá lúa ĐX tuy tăng lên chút ít, nhưng không khí mua bán vẫn chưa sôi động. Ông Trần Thanh Vân-Phó Giám đốc Cty Gentraco dõi theo lượng lúa gạo mua vào hàng ngày cho rằng: “Lúa ĐX tồn đọng trong dân không còn nhiều. Trong khi các doanh nghiệp (DN) bắt đầu vào đợt giao hàng XK gạo theo các hợp đồng đã ký. Mặt khác, một số khách hàng cũ trước đây quay lại giao dịch XK gạo theo hợp đồng thương mại loại gạo 5% (tấm), giá đã nhóng lên 357 USD/tấn. Tuy nhiên, với giá lúa 4.200 đ/kg và đang lên như hiện thời các DN tính toán chưa có lãi”.

Kết thúc vụ lúa ĐX năm nay Cần Thơ trúng mùa với năng suất bình quân đạt trên 7 tấn/ha, đạt sản lượng hơn 650.900 tấn, tăng 39.000 tấn so kế hoạch. Đây là mức cao nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên xét về mặt hiệu quả, ông Lê Văn Hừng, Phó Giám đốc Sở Công thương phân tích: “Nếu với giá lúa dài thường 4.100 đ/kg và lúa XK 5.300 đ/kg thì giá lúa các loại giảm 1.000-1.300 đ/kg so với tháng 2/2010. Tính ra nông dân không có lãi nhiều”. Trong khi Sở NN-PTNT Cần Thơ tính ra giá thành lúa dao động khoảng 2.400-2.940 đ/kg, trong đó lúa IR 50404 khoảng 2.550-2.750 đ/kg, lúa thơm Jasmine 2.940 đ/kg. Lợi nhuận nông dân thu được 13-17 triệu đồng/ha nghĩa là có lãi trên 40%. Thế nhưng đây chỉ là cách tính trên cơ sở chi phí chung của nông dân và định mức sử dụng phân bón, thuốc BVTV theo mức khuyến cáo của ngành nông nghiệp và chưa tính tới khoản lãi vay ngân hàng, phí thuê đất...

Theo giới chuyên doanh lúa gạo trong vùng, diễn biến thị trường tiêu thụ lúa gạo vùng ĐBSCL thường gắn với thị trường gạo XK và gần như đi theo chu kỳ: Sau khi kết thúc vụ ĐX đến 30/4, đầu tháng 5 giá lúa bắt đầu tăng lên. Như hiện thời đây là khoảng thời gian lúa ĐX được tiêu thụ gần hết. Đến cuối tháng 5, đầu tháng 6 lúa HT thu hoạch; đến sau lễ 2/9 hàng năm khi lượng lúa thu hoạch ở một số địa phương không còn nhiều nên là mùa “giáp hạt”, giá lúa và cả gạo XK sẽ tăng cho đến cuối năm. Hiện nay, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết do thu hoạch lúa ĐX đã chấm dứt, lượng lúa hàng hoá không còn nhiều nên đã tạm hoãn mua vào tạm trữ 500 ngàn tấn gạo đợt 2.

Trong một diễn biến mới, từ đầu tháng 5/2010 VFA cho biết thị trường thể hiện một số yếu tố tích cực: Thị trường nhập khẩu gạo Iraq chờ kết quả đấu thầu 120.000 tấn; Brazil mất mùa, thiếu gạo, có thể nhập khẩu thêm 1,5 triệu tấn; châu Phi nhu cầu mua gạo sẽ khôi phục...Bên cạnh đó, VFA sẽ khảo sát mở hướng thị trường các nước có nhu cầu nhập khẩu gạo, trong đó có các tỉnh đang bị hạn hán ở Trung Quốc. Trong chương trình xúc tiến thương mại Quốc gia 2010, VFA sẽ tham dự Hội nghị thương mại gạo tại Dubai (Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất) và Phuket (Thái Lan). VFA sẽ phối hợp với thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc để triển khai chương trình XK gạo vào nước này.