(23/8/2010) - Nắng nóng trên diện rộng ở khắp các tỉnh miền Bắc từ đầu vụ HT đã kiến trên 70 ngàn ha lúa bị hạn ảnh hưởng nghiêm trọng. Một số diện tích phải chuyển sang gieo cấy lúa mùa, hoặc không đủ nuớc cấy hoặc cấy muộn có nguy cơ gặp rủi ro cao nên các địa phương đã phải chuyển đổi sang cây trồng cạn. Tính đến ngày 15/8, diện tích gieo cấy đạt khoảng 154,265 nghìn ha, giảm 23 nghìn ha so với năm 2009. Hiện lúa đang trong giai đoạn làm đòng, trỗ, chín; đã có chỗ cho thu hoạch tuy nhiên năng suất bình quân của toàn vùng uớc chỉ đạt 41,5 tạ/ha, thấp hơn   năm 2009 khoảng 3,5 tạ/ha. Để giảm thiểu thiệt hại do thời tiết gây ra. Bộ NN-PTNT đã định hướng các tỉnh mở rộng diện tích lúa mùa sớm nhằm dành đất tăng cây vụ đông sớm. Nhưng do lượng mưa quá thấp nên chỉ những tỉnh có điều kiện thuận lợi như Vĩnh Phúc, Thanh Hoá, Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình mới thực hiện được chủ trương mở rộng lúa mùa sớm, một số vùng đất cao thiếu nuớc tuới nên tiến độ cấy chậm lại. Vụ này, cả miền Bắc gieo cấy được khoảng 400 nghìn ha trà mùa sớm trên tổng số 1.156 nghìn ha lúa mùa. Diện tích lúa mùa sớm có thể thu hoạch từ 20/9 – 10/10, nếu bắt tay ngay vào vụ đông sẽ đảm bảo thời vụ gieo trồng các cây vụ đông ưa ẩm khoảng 65% diện tích vì vậy có thể nói diện tích lúa mùa sớm hiện nay là một điều kiện thuận lợi triển kha vụ đông theo kế hoạch đã đặt ra.

Tuy nhiên, để đảm bảo vụ đông năm thắng lợi còn phải dựa vào nhiều yếu tố như công tác chuẩn bị giống, phân bón, chính sách hỗ trợ…Đặc biệt đối với những tỉnh có nhiều diện tích sẽ vào vụ đông sớm, cơ cấu giống sẽ thay đổi do đó chính sách hỗ trợ cũng phải điều chỉnh. Như ở Thái Bình vụ đông năm nay tỉnh chủ trương tạo đột phá mới về diện tích, phấn đấu đạt trên 45.000 ha và lấy đậu tuơng làm cây trọng tâm nâng diện tích gieo trồng loại cây này lên 18.000 ha. Các loại cây khác như ngô, khoai tây, khoang lang mỗi loại sẽ gieo từ 5.000 – 7.000 ha còn lại là rau màu. Với mục tiêu đó, tỉnh Thái Bình đã xây dựng chính sách hỗ trợ 1 triệu đồng/ha cho các hộ dân phải thuê đất, dồn đất trồng cây vụ đông, Đối với đậu tương, hỗ trợ 100% giá giống; định mức 56 kg/ha. Ngoài ra, tỉnh còn hỗ trợ giàn sấy cho các xã các diện tích trồng đậu tương đông từ 100 ha trở lên. Các hộ nông dân, tập thể trồng khoai tây siêu nguyên chủng ở vụ xuân 2010 để làm giống cho vụ đông cũng được hỗ trợ 5.000 đồng/kg giống gốc. Tuy diện tích đất nông nghiệp không còn nhiều nhưng vụ đông năm nay tỉnh Bắc Ninh, cũng đặt mục tiêu gieo trồng 11.000 ha, tăng 362 ha so với năm 2009. Định hướng sản xuất vụ đông của tỉnh là tập trung vào những cây trồng có thị trường tiêu thụ thuận lợi và có hiệu quả kinh tế cao như khoai tây, cà rốt, cà chua, bầu bí…Mở rộng diện tích trồng ngô nhưng hạn chế trồng ngô để hạn chế bệnh lùn sọc đen trên ngô chuyển sang gây hại lúa xuân 2011. Tỉnh Bắc Ninh cũng đặt mức hỗ trợ 50% giá giống khoai tây, lạc, đậu tương, hỗ trợ kali cho các loại cây có giá trị kinh tế cao như khoai tây, cà chua, cá rốt.Ngoài việc hỗ trợ nông dân, tỉnh Bắc Ninh còn có chính sách hỗ trợ 1 tháng lương tối thiểu chó cán bộ trực tiếp đi lại chỉ đạo sản xuất. Tương tự, các tỉnh Ninh Bình, VĨnh Phúc, Hải Dương, Hưng Yên…hầu hết đều đặt mục tiêu mở rộng diện tích vụ đông nhưng tùy theo tiêu chí của từng tỉnh đặt ra để xây dựng kế hoạch và phương án hỗ trợ, thậm chí có những địa phương như Hải Phòng sẵn sàng hỗ trợ nông dân từ 1-2 triệu đồng/ha ngô, khoai tây, dưa chuột, 10 triệu đồng/ha trồng hoa.

Hiện nay đã có khoảng 4,5 nghìn tấn hạt giống ngô trong khi nhu cầu tối đa theo kế hoạch chỉ cần 4.000 tấn và 7.800 tấn giống đậu tương. Vấn đề duy nhất gặp phải hiện nay là giống khoai tây, lượng giống sản xuất trong nước và giống bảo quản trong kho lạnh của ta mới chỉ có 10.000 tấn trong khi lượng củ giống cần khoảng 30.000 tấn. Hiện nay TQ quản lý chặt chẽ tiêu chuẩn XK nguồn giống khoai tây VT2 nên có thể khó nhập từ TQ.