Không còn cam chịu trước đất phèn

Vùng đất Long Thuận, xã Thạnh Mỹ Tây, tỉnh An Giang nằm cận kề rừng tràm Trà Sư là một trong những khu vực bị nhiễm phèn nặng thuộc vùng Tứ giác Long Xuyên.

Mỗi mùa mưa đến, lớp phèn tiềm tàng lại trồi lên mặt ruộng khiến cây lúa non khó bén rễ, chết từng vạt, buộc nông dân phải cấy dặm, vừa tốn công, vừa tăng chi phí sản xuất.

Ông Trần Văn Phước gắn bó với vùng đất này hơn 30 năm. Gia đình ông hiện canh tác hơn 14ha lúa. Riêng vụ hè thu năm 2026 ông dành 3,9ha tham gia mô hình "Hành trình xanh - Đất khỏe, cây trồng khỏe" do Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền triển khai, sử dụng phân bón Đầu Trâu Bio-Canxi ngay từ đầu vụ.

Ông Phước kể, trước đây việc bón phân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Thấy lúa vàng thì bón thêm đạm, thấy lúa chậm lớn thì tăng lượng phân. Thế nhưng càng làm chi phí càng cao, trong khi hiệu quả không như mong muốn, nhất là trên vùng đất phèn.

"Những năm trước tôi chỉ quen dùng phân thông thường mua từ các đại lý gần nhà. Sau này được cán bộ khuyến nông xã và kỹ sư hướng dẫn đi hội thảo, nghe giới thiệu các dòng phân chuyên dùng của Bình Điền rồi mạnh dạn làm thử. Ban đầu cũng lo lắm, nhưng khi thấy lúa phát triển mình mới thật sự tin", ông Phước chia sẻ.

Điều khiến ông bất ngờ nhất là sau khi sử dụng phân Đầu Trâu Bio-Canxi bón lót đầu vụ, hiện tượng lúa chết do phèn gần như không còn xuất hiện. Bộ rễ phát triển mạnh, trắng và ăn sâu thay vì ngắn, đen như trước.

"Từ lúc sử dụng Bio-Canxi, cây lúa khỏe hơn hẳn. Rễ trắng nhiều, ăn sâu, cây mập hơn nên chịu được điều kiện bất lợi. Trước kia sạ xuống gặp phèn lúa chết từng vũng, phải cấy dặm rất cực. Nay không còn cảnh đó nữa", ông Phước nói.

Đổi mới tư duy để làm giàu

Không chỉ giúp cây lúa vượt qua tác động của đất phèn, điều ông Phước đánh giá cao hơn cả là sự thay đổi cách nghĩ trong sản xuất.

Theo ông, trước đây nhiều nông dân thường ngại đầu tư thêm ở đầu vụ vì sợ tăng chi phí. Tuy nhiên, sau khi trực tiếp trải nghiệm, ông nhận ra khoản đầu tư hợp lý ngay từ đầu giúp tiết kiệm nhiều hơn ở các giai đoạn sau.

Khi bộ rễ khỏe, cây hấp thu dinh dưỡng tốt, ông có thể giảm từ 10 - 15% lượng phân bón hóa học ở các lần bón thúc mà cây lúa vẫn xanh bền, không dư đạm. Nhờ vậy, nguy cơ phát sinh bệnh đạo ôn cũng giảm, kéo theo chi phí thuốc bảo vệ thực vật thấp hơn.

"Thêm một bao phân bón lót nhưng mình không phải cấy dặm, giảm được phân, giảm thuốc. Tính ra cuối vụ vẫn lợi hơn nhiều. Quan trọng nhất là cây lúa khỏe ngay từ đầu nên mình yên tâm hơn", ông Phước phân tích.

Qua nhiều lần thăm đồng cùng cán bộ kỹ thuật, ông nhận thấy sự khác biệt rất rõ giữa những ruộng sử dụng Bio-Canxi và cách làm cũ. Bộ rễ phát triển đồng đều, cây đẻ nhánh khỏe, thân cứng hơn, tạo nền tảng tốt cho năng suất cuối vụ.

Chính hiệu quả thực tế đã làm thay đổi suy nghĩ của nông dân vốn quen sản xuất theo kinh nghiệm.

Ông Phước bộc bạch: "Nông dân chỉ tin khi thấy tận mắt. Tôi làm trước để bà con nhìn thấy hiệu quả và mạnh dạn làm theo. Nếu mình không thay đổi thì khó giảm chi phí hay tăng lợi nhuận được”.

Theo các kỹ sư nông nghiệp đồng hành cùng mô hình, trên đất phèn, việc bón Đầu Trâu Bio-Canxi sau khi làm đất lần cuối và trước gieo sạ từ 1 - 2 ngày giúp cải thiện điều kiện đất, bổ sung canxi, hạn chế tác động bất lợi của phèn đối với bộ rễ. Khi bộ rễ phát triển tốt, cây lúa sẽ tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, đẻ nhánh tập trung, thân cứng và nâng cao sức chống chịu với điều kiện thời tiết bất lợi.

Hiệu quả bước đầu cũng khiến ông Phước có thêm niềm tin để mở rộng áp dụng trên toàn bộ diện tích sản xuất trong những vụ tới, nhất là các thửa ruộng bị nhiễm phèn nặng.

"Tôi sẽ tiếp tục sử dụng sản phẩm Đầu Trâu Bio-Canxi và mở rộng áp dụng sang vụ thu đông với diện tích còn lại vì đã thấy hiệu quả thực tế. Làm trước để anh em trong vùng thấy được, nếu hiệu quả thì cùng nhau áp dụng. Chỉ khi thay đổi tư duy, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, giải pháp mới nông dân mới có thể làm giàu bền vững trên chính mảnh ruộng của mình", ông chia sẻ.

HÀNH TRÌNH XANH – ĐẤT KHỎE, CÂY TRỒNG KHỎE

• Khởi động từ vụ hè thu 2025.

• Triển khai tại ĐBSCL và Tây Ninh.

• Tập trung phục hồi sức khỏe đất thông qua phân tích đất, cải tạo pH, giảm ngộ độc hữu cơ và nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng bằng dòng sản phẩm Bio.

• Đồng hành bởi Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền cùng cố vấn của GS.TS Nguyễn Bảo Vệ và các chuyên gia nông nghiệp.