Trong các yếu tố cấu thành nên sản phẩm nông nghiệp, phân bón giữ vai trò quyết định và có ảnh hưởng không nhỏ tới giá thành đầu ra. Theo số liệu thống kê một vài năm trở lại đây lượng tiêu thụ phân bón của Việt Nam đang tăng cao nhưng nguồn cung chủ yếu vẫn từ nhập khẩu. Các doanh nghiệp sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu trong nước.

Thạc sĩ Trương Hồng Kim, Viện Ipsard cho biết, theo ước tính của Tổng công ty Hoá chất Việt Nam, nhu cầu phân bón các loại của cả nước năm 2009 là 7,8 triệu tấn, trong đó, 1,7 triệu tấn phân đạm urê;1,85 triệutấn phân NPK; DAP 0,7 triệu tấn; 1,6 triệu tấn phân lân trong nước sản xuất và một số chủng loại phân khác (SA. Kali...). Thị trường phân bón Việt Nam hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu. Công nghiệp sản xuất phân bón nội địa Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 50-60% nhu cầu về urê, 100% phân lân nung chảy và NPK từ lân nung chảy. Các loại phân khác như SA, Kali...hiện nay đang phải nhập khẩu 100%.

Đặc biệt, thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam là Trung Quốc, chiếm tới trên 40% tổng kim ngạch nhập khẩu phân bón của Việt Nam. So với cùng kỳ năm 2008 giá phân bón nhập khẩu đã giảm mạnh, đặc biệt là giá phân bón nhập khẩu trung bình 6 tháng đầu năm chỉ vào khoảng 60-70% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi giá phân bón thị trường thế giới duy trì khá ổn đinh và trong xu hướng giảm thì giá phân bón nhập khẩu trên thị trường Việt Nam lại giảm chậm, thậm chí có chiều hướng tăng lên. Dự báo nửa cuối năm 2009 giá phân bón vẫn có xu hướng tăng do chi phí đẩy, nguyên nhân chính là do các doanh nghiệp nhập khẩu phải bù thêm chi phí khi mua USD ngoài thị trường tự do.

Hiện nay, Bộ NN & PTNT mới giao cho Cục Trồng trọt xúc tiến soạn thảo chiến lược sử dụng phân bón của Việt Nam đến năm 2020 và dự kiến phải đến năm 2011 mới có thể ban hành Luật Phân bón. Như vậy, kể từ nay đến năm 2011, ngành phân bón sẽ phải hoạt động trong bối cảnh không có chiến lược dài hạn và các chính sách điều hành mang tính bị động, đối phó với tình hình thực tế, và điều này chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng lớn tới sản xuất nông nghiệp của Việt Nam.

Nguồn: TBKTVN, 15/7/2009