Theo nhận định của Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, mùa mưa năm 2013 sẽ kết thúc vào nửa cuối tháng 10, sớm hơn trung bình hằng năm (TBHN).

Mùa khô năm 2013 – 2014 theo đó cũng đến sớm hơn và không xảy ra hiện tượng mưa trái mùa, do vậy tình hình xâm nhập mặn năm nay sẽ xảy ra sớm hơn. Vào những tháng cuối năm 2013 đã có mặn xâm nhập sâu vào trong các triền sông chính với trị số cao hơn TBNN, tương đương với năm 2010, ranh mặn 4‰ xâm nhập sâu hơn vào trong nội đồng.

Cục Trồng trọt dự kiến sản xuất Đông xuân 2013-2014 ở Đông Nam bộ (ĐNB) và đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), như sau :

Toàn vùng Nam bộ gieo sạ 1.722.730 ha, tăng 1.865 ha, sản lượng 11.617.735 tấn thóc, tăng 28.283 tấn so với ĐX 2012-2013. Trong đó: ĐNB gieo sạ 122.950 ha, tăng 2.990 ha; sản lượng 689.675 tấn, tăng 17.080 tấn so với ĐX 2012-2013, ĐBSCL gieo sạ 1.599.780 ha, giảm 1.125 ha; sản lượng 10.928.060 tấn, tăng 11.203 tấn.

Từ thực tế sản xuất vụ Thu đông, tình hình khí tượng, thủy văn và dự báo rầy nâu di trú từ tháng 9 đến tháng 12 của Cục BVTV, thời vụ xuống giống lúa Đông xuân 2013-2014 trong toàn vùng được đề nghị gồm 2 đợt chính, như sau:

- Đợt 1: từ ngày 9 tháng 11 đến ngày 26 tháng 11 năm 2013 (tức từ mùng 7 tháng 10 đến 24 tháng 10 âm lịch) xuống giống 700.000 ha.

- Đợt 2: từ ngày 7 tháng 12 đến ngày 26 tháng 12 năm 2013 (tức từ mùng 5 tháng 11 đến 24 tháng 11 âm lịch) xuống giống 600.000 ha.

Do đặc điểm đất đai, điều kiện tự nhiên, hàng năm vẫn còn một số nơi xuống giống sớm hơn vào cuối tháng 10 đầu tháng 11 dương lịch và xuống giống muộn vào nửa cuối tháng 1 năm sau. Những nơi này cần sắp xếp thời vụ xuống giống vào khung thời vụ chung của toàn vùng.

Cần theo dõi chặt chẽ rầy nâu tại chỗ và dự báo rầy di trú của cơ quan BVTV và tình hình khí tượng, thủy văn để bố trí lịch thời vụ xuống giống Đông xuân cho phù hợp, tuân thủ xuống giống tập trung né rầy trong từng cánh đồng, từng khu vực và trong toàn vùng.

Đối với miền Trung – Tây Nguyên

Thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành, vùng Duyên hải Nam Trung bộ (DHNTB) và Tây Nguyên tiếp tục chuyển đổi một số diện tích lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác có hiệu quả cao hơn trồng lúa. Áp dụng các giải pháp đồng bộ, đầu tư thâm canh tăng năng suất. Kế hoạch v ụ Đông x uân 2013 -2014 , toàn vùng gieo sạ 257.378 ha, phấn đấu năng suất bình quân toàn vùng đạt 59 tạ/ha, sản lượng 1,52 triệu tấn.

· Vùng Duyên hải Nam Trung bộ:

- Đầu vụ Đông x uân khả năng gặp nhiều khó khăn khi xuống giống do sự bất thường của thời tiết, có thể mưa lũ trôi giống hoặc chết mầm…cần đề phòng và chuẩn bị nguồn giống dự phòng.

- Tần suất xuất hiện mưa trái mùa trong tháng 01 hàng năm rất cao với lượng mưa có thể đạt từ 100 – 200mm, có khả năng gây gập úng vùng chân trũng hạ du các cửa sông ở Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên, Bình Định khoảng 15 – 20 ngàn ha, cần dự phòng giống cực ngắn ngày để gieo bổ sung.

· Vùng Tây Nguyên

- Đông xuân là vụ sản xuất lúa trong mùa khô, cạnh tranh nước tưới nhiều cây trồng khác nhau và lúa là cây được nông dân xếp ưu tiên thứ 3 sau cà phê, tiêu. Vì vậy, một số vùng sử dụng nguồn nước các hồ đập nhỏ có nguy cơ thiếu nước nhất là các tỉnh Đăk Lăk, Gia lai, Kon Tum, toàn vùng có khoảng 5 – 12 ngàn ha nguy cơ bị hạn cần có giải pháp ngay từ đầu vụ để hạn chế thiệt hại.

Lịch thời vụ đề xuất như sau:

· Đối với vùng DHNTB:

Bố trí thời vụ xuống giống đại trà tập trung từ ngày 10-31/12 ( không gieo muộn hơn ngày 05 /1)

Lúa trỗ tập trung từ từ 15 – 30/3, thu hoạch trước 30/4.

Một số diện tích thuộc vùng cao không chủ động hoàn toàn nguồn nước, có nguy cơ thiếu nước tưới cuối vụ cần chủ động gieo sớm hơn lúa đại trà chính vụ (trước 10/12) khoảng 10-15 % diện tích gieo trồng.

Số diện tích chân trũng rút nước chậm vào cuối mùa mưa, xuống giống muộn hơn lúa đại trà chính vụ (sau 31/12) khoảng 8-10 % diện tích gieo trồng.

Lưu ý, diện tích chân trũng các địa phương cần chỉ đạo các giải pháp khơi thông hệ thống tiêu úng để tranh thủ gieo sớm, dứt điểm trước 10/01. Nếu kéo dài về sau rất khó khăn cho công tác điều tiết nước tưới cuối vụ và dễ bị sâu bệnh tập trung gây hại.

· Đối với vùng Tây Nguyên:

- Vùng chủ động hoàn toàn được nguồn nước tưới suốt vụ thì tập trung xuống giống trong khung thời vụ tốt nhất từ 15/12 – 05/1 để thu hoạch dứt điểm trước 15/4.

- Vùng chân cao sử dụng nguồn nước hồ chứa từ mùa mưa năm trước, không có nước bổ sung từ nguồn khác thì gieo sạ sớm hơn (trước 15/12).

- Riêng một số diện tích lúa sản xuất 3 vụ tại Lâm Đồng, địa phương cần cân đối lịch xuống giống đảm bảo quĩ thời gian không ảnh hưởng vụ sau và né rầy./.